نخ ویسکوز طبیعی است یا مصنوعی؟

تاریخچه نخ ویسکوز
اﻟﯿﺎف وﯾﺴﮑﻮز ﺗﻮﺳﻂ دو ﺷﯿﻤﯿﺪان در ﺳﺎل ۱۸۹۱ ﮐﺸﻒ و در ﺳﺎل ۱۸۹۲ ﺛﺒﺖ تجاری شد. وﻟﯽ بخاطر اﺳﺘﺤﮑﺎم ﮐﻢ اﯾﻦ اﻟﯿﺎف ﻣﺪت ﻫﺎ ﻃﻮل ﮐﺸﯿﺪ تا مطالعات کامل تری بر روی آن انجام گردد و استحکام آن افزایش داده شود تا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﺎری وارد بازار گردد.

نخ ویسکوز چیست
بر خلاف تصور عوام نخ ویسکوز پایه طبیعی دارد و مثل پنبه و لنین دارای ماهیت گیاهی(سلولزی) هستند. (درتمام گیاهان یک ماده ی شیمیایی وجوددارد به نام سلولز که از نظر شیمیایی به شکل مایع غلیظی است که آن رابه روش خاصی به عمل می‌آورند.)
همانطور که میدانیم واحد تشکیل دهده پنبه سلولز است. سلولزها با واکنش شیمیایی در کنار هم قرار می‌گیرند و پنبه درست می‌شود.
(برای اینکه مفهوم نوشته های زیر را بهتر متوجه شوید لازم است با چند تعریف آشنا شوید.
۱٫ لیف: الیاف جمع کلمه لیف است ،پایه اصلی نخ لیف است و با ریسیدن الیاف نخ تولید میشود. مثلا نخ چینی ۱:۳۰ از ریسیدن الیاف پلی استر تولید میشود. اگر به نخ چینی ۱:۳۰ خوب نگاه کنید پرزهای ریزی که از نخ زده بیرون همان الیاف پلی استر است.
۲٫ نخ استیپل و فیلامنت: در کارخانه های تولید الیاف، الیاف به صورت یکسره و دراز تولید میشود که به آن فیلامنت گویند. فیلامنت را برش میدهند و به الیاف برش خورده الیاف استیپل گفته میشود. نخ ۱:۳۰ چینی که به عنوان نخ روی جوراب استفاده میشود از ریسیدند الیاف استیپل پلی استر تولید میشود. و ترویرا همان الیاف فیلامنتی پلی استر است که به آن تاب نداده اند.
۳٫ الیاف طبیعی و مصنوعی : به الیافی که از گیاهان و حیوانات بدست می آیند الیاف طبیعی گفته میشود مثل پشم و پنبه.
و به الیافی که پایه نفتی و شیمیایی داشته باشد الیاف مصنوعی گویند. مثل پلی استر ، نایلون و اکریلیک.

۴٫ الیاف بازیافتی (دوباره تولید شده – Regenerated fibers ) :
به الیافی گفته میشود که از بازآفرینی پروتئین ، سلولز و … به دست می آیند گفته میشود. مثلا ویسکوز جزو الیاف بازیافتی است. نخی که از شیر بدست می‌آید جزو الیاف بازیافتی است که از فرآوری پروتین کازئین شیر تولید شده است.
با تحقیقات و مطالعات گسترده دانشمندان به نتیجه رسیدند که اگر بتوانند سلولز را از پنبه و یا دیگر گیاهان مثل کاه برنج و گندم، بامبو، تنه درختان، تفاله نیشکر و… استخراج و با روش های علمی آنها را فرآوری کنند میتوانند از خمیر سلولز حاصله، الیاف تولید نمایند.
در ابتدا الیاف یکسره (فیلامنت) از محلول سلولزی ریسیده میشود و لیف حاصله بسیار درخشان و لیز و نرم است و میتوان آن را با ابریشم مقایسه نمود به همین دلیل به ویسکوز، ابریشم مصنوعی هم گفته میشود.
در مرحله بعد الیاف فیلامنتی ویسکوز را در اندازه الیاف پنبه برش می¬دهند ، بعد از آن الیاف برش خورده را می‌ریسند و نخ تولید می‌کنند. نخ تولید شده بسیار شبیه نخ پنبه است و زیر دست نرمی دارد.
۵٫ تکسچرایزینگ: به عملیات فر و موج دادن بر روی الیاف فیلامنی مصنوعی و بازیافتی تکسچرایزینگ گفته میشود. بر روی ویسکوز، نایلون، اکریلیک و پلی استر عملیات تکسچرایزینگ انجام میشود تا خواص آنها با شبیه به پنبه یا پشم کنند تا وقتی لباسی ، پارچه ای از آنها بافته میشود راحتی بیشتری داشته باشند.

حساسیت
ویسکوز به دلیل گیاهی بودن آن کاملا ضد حساسیت می باشد، برای کالاهایی که بیشتر با سطح بدن در ارتباط هستند استفاده می شود در صورتیکه در تولید کالای خواب از ویسکوز استفاده کرده باشند، شما می توانید با خیال راحت برای اعضای خانواده خود انتخاب کنید حتی افرادیکه حساسیت دارند .
پارچه یا الیاف ویسکوز جذب رطوبت بالایی دارد که گاهی تا ۵۰% بیشتر از پنبه خواهد بود و باید بدانیم که بر خلاف الیاف پنبه با جذب رطوبت استحکامش کاهش می‌یابد یعنی خیس شدن پارچه های این مدل الیاف سبب ضعیف تر شدن و کوتاه کردن عمرشان می‌گردد.
خاصیت ارتجاعی کمی به نسبت مدل های طبیعی خواهد داشت به این شکل که تن خور خشک تری پیدا خواهد کرد و همین پایین بودن کشسان یا ارتجاع آن سبب می گردد تا به سادگی چروک شود. اگر به پارچه های تمام ویسکوز بازار دقت کرده باشید دقیقا گویای همین جمله بالاست زیرا به شدت چروک شده و دائما نیاز به اتو کشیدن دارند.
در مرحله رنگرزی به راحتی و آسانی رنگپذیر بوده و می تواند اکثریت رنگ ها را به خود بگیرد.
مقاومت خوب در برابر گوله گوله شدن(در اصلاع ایرانی،‌تُل تُل شدن) از دیگر خواص مطلوب ریون ها است. با اینکه خیلی زود چروک می شود اما تل ننداختن پارچه این ضعف را به خوبی پوشش خواهد داد.
ظاهر درخشان و براقی به نسبت پارچه های پنبه ای دارند، زیرا پارچه های پنبه ای کدر تر بوده و با دیدن آن به فکر رنگ های کدر می افتید اما پارچه ویسکوز و خصوصا پلی استر برق خاصی در جنس و الیاف پارچه به صورت اولیه وجود دارد. اما اگر پارچه ویسکوز را داخل آب جوش بیندازید این برق از بین رفته و به مرور زمان کدر می شود.

خاصیت تنفس بسیار بالایی دارد به طوری که جزو پارچه‌ها و الیاف خنک حساب می شود، و از ابریشم طبیعی نیز خنک تر می گردد می توان آن را هادی گرما نامید به طوری که در حفظ دمای بدن پوششی که جنس ویسکوز داشته باشد موفق تر از سایر مدل های پارچه عمل خواهد کرد. و اگر با این نخ جوراب تولید گردد، جوراب خیلی راحت با پرزدهی بسیار کم را شاهد خواهیم بود.

درﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ویسکوز % ۱۲ دارای ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ می باشد ولی ﭘﻨﺒﻪ % ۸ دارای ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ است . ﺧﺎﺻﯿﺖ ارﺗﺠﺎﻋﯽ وﯾﺴﮑﻮز از ﭘﻨﺒﻪ ﮐﻤﺘﺮ می باشد پس ﭼﺮوك ﭘﺬﯾﺮي بیشتری را داراست . ولی ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺻﺎف ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ اﻟﯿﺎف وﯾﺴﮑﻮز ﺧﺸﻨﺪه ﺗﺮ از ﭘﻨﺒﻪ است وﻟﯽ آب ﺟﻮش اﯾﻦ درﺧﺸﻨﺪﮔﯽ را از بین میبرد. اﻟﯿﺎف ﺗﺎ ۱۵۰ درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯿﮕﺮاد ﺣﺮارت ﻣﻘﺎوﻣﺖ دارد ولی به مرور در برابر نور افتاب تغییر رنگ میدهد. ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭘﻨﺒﻪ اﺳﯿﺪﻫﺎ ، باعث تخریب وﯾﺴﮑﻮز می شود وﻟﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺖ وﯾﺴﮑﻮز در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻠﯿﺎ و ﺳﻮد خیلی بالا است و نسبت به پنبه خیلی بهتر است . چون ﮐﻪ اﻟﯿﺎﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ روش ﻫﺎي ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣ ﯽﺷﻮﻧﺪ ﻓﺮ و ﻣﻮج و ﭼﯿﻦ به خود نمیگیرد وﺑﺎﯾﺪ شبیه اﻟﯿﺎف ﻃﺒﯿﻌﯽ ساخته شود اصولا اﯾﻦ اﻟﯿﺎف را ﺑﻪ کمک روش ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭼﯿﻦ دار ﻣ ﯽﮐﻨﻨﺪ تا شبیه الیاف طبیعی گردد. وﯾﺴﮑﻮز را هم ﺑﻪ روش ﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﯾﺎ ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﭼﯿﻦ دار می کنند.

برای درک بهتر خواص الیاف ویسکوز – ریون جدول زیر میتواند برای شما بسیار مفید باشد

نخ ویسکوز در جوراب

شورت گیاهی:

با وجود تمامی این موارد این روزها بسیار مشاهده می شود که پارچه ها ولباس های تولید شده از جنس پلی استر با نام ویسکوز از طرف فروشندگان به خریداران معرفی و فروخته می شود و این اطلاعات اشتباه باعث دلخوری و آزرده خاطر شدن مصرف کنندگان می شود. احتمالا شما شورت گیاهی  را زیاد شنیده اید. قبلا ها جنس آن از نخ ویسکوز ریون بود و فوق العاده نرم و درخشان، بعد ها برای اینکه هزینه های تولید کمتر شود از الیاف مصنوعی پلی استر استفاده شد.